Co powoduje “huśtawkę” cen na rynku mleka?

     Zniesienie obowiązujących od 30 lat kwot mlecznych i pojawienie się rosyjskiego embarga na żywność z Unii Europejskiej doprowadziło do znacznego spadku cen. Analiza rynku krajowego w ostatnich miesiącach pozwala stwierdzić, że  mimo tego spadku ceny w naszym kraju  wzrosły. Wzrost nastąpił m. in.  pod wpływem rosnącego popytu w krajach azjatyckich, spadku produkcji czy działań interwencyjnych. Mimo to należy zauważyć , że rynek ten charakteryzuje wysoka niestabilność. Co powoduje „huśtawkę” cen, która szczególnie widoczna jest w ostatnim okresie?

 Część ekspertów przewiduje, że powoli widać wyjście z mlecznej „huśtawki”, jednak nie wiadomo, co przyniosą najbliższe miesiące.

     Notowany od kilku miesięcy wzrost cen mleka wywołany jest przez kilka czynników, m. in. przez rosnący popyt w Chinach i innych krajach azjatyckich oraz w Afryce Północnej. Do tego dochodzi fakt, że agencje płatnicze w Unii Europejskiej zakupiły interwencyjnie blisko 350 tys. ton mleka w proszku, a produkcja w Polsce i innych krajach UE spadła. Na kanwie tych czynników przeciętna cena mleka w naszym kraju delikatnie poszła w górę już w lipcu. Na dalsze wzrosty trzeba będzie poczekać, zwłaszcza ze względu na stare zobowiązania przetwórców wobec handlu oraz skumulowane strat  mleczarni.

     Wśród działań pomocowych dla producentów mleka znalazł się m. in. ogłoszony we wrześniu pakiet wsparcia dla UE w wysokości 500 mln euro ( w zamian za ograniczenie produkcji mleka oraz działania dostosowawcze, czyli np. przestawienie się na produkcję ekologiczną). Tego typu pomoc jest z całą pewnością potrzebna i dobra. Odniosłaby ona zdecydowany większy skutek, gdyby została wdrożona np. w sierpniu 2015r.,  gdy ceny osiągnęły dołek. Przy wcześniejszej pomocy rynek mleka szybciej wyszedłby z kryzysu.

     Szansą dla producentów mleka może być „zabezpieczanie” swoich interesów poprzez usprawnienie produkcji, tworzenie grup producenckich i wzmacnianie pozycji na rynku.

      Pomimo pojawiającej się powoli  stabilizacji na rynku mleka, konsolidacja producentów mleka, to wciąż pożądany kierunek. Jest ona przydatna zarówno w okresie dekoniunktury, jak i koniunktury, gdyż pozwala uzyskać wyższe ceny. Grupy mogą m. in. ubiegać się o dodatkowe środki z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 przeznaczone na działania „Tworzenie grup producentów i organizacji producentów”. W 2016r. nabór na działanie z tego programu mija 28 listopada 2016r. Kolejny nabór przewidziano na drugi kwartał 2017r. Należy zaznaczyć , że minimalny czas jaki należy przewidzieć na dopełnienie wszelkich formalności trwa około 2 miesięcy. Grupy, które decydują się na złożenie wniosku w ramach tego działania mogą liczyć na wsparcie w wysokości max. 100 tys. euro rocznie. Wykluczeni z ww. naborów są producenci grup działających w sektorze owoców i warzyw, a także hodowcy drobiu oraz producenci wyrobów podrobów z mięsa drobiowego. Grupa ubiegająca się o środki w ramach wspomnianego programu naboru powinna zaplanować inwestycje przyczyniające się do realizacji celu innowacyjności, przeciwdziałaniu zmianom klimatycznym czy ochrony środowiska. Innowacyjność oznacza dla producentów mleka zarówno duże inwestycje (zakup nowoczesnych dojarek czy zbiorników chłodzących służących do przechowywania mleka), jak również mniejsze, którymi można realizować te same cele. Kryterium innowacyjności jest również ważne w przypadku innych naborów w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020,które także mogą pomóc producentom mleka. Pozostaje pytanie,  w jakim kierunku zmieni się sytuacja rynkowa i czy producenci mleka i przetworów mlecznych będą w stanie się w niej odnaleźć.

dr inż. Tadeusz Plichta

 

Print Friendly, PDF & Email

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

1 × three =