Rynek owoców i warzyw – ocena i prognoza na I półrocze 2017.

     Według danych GUS z września 2016 r. produkcja owoców w Polsce w minionym roku wyniosła 4,5 mln ton, wobec 4,1 mln ton w roku poprzednim. Zwiększyły się zbiory niemal wszystkich owoców, poza truskawkami. Najbardziej w relacji do bardzo małych w 2015 r. wzrosła produkcja malin. Zbiory warzyw zwiększyły się z 3,8 do 4,4 mln ton. W największym stopniu wzrosły zbiory roślin kapustnych, korzeniowych i ogórków.

Ocenia się , że produkcja warzyw z pod osłon zwiększyła się z 1,0 do1,02 mln ton. Wzrostowi zbiorów owoców i warzyw w Polsce towarzyszył spadek produkcji w większości krajów UE. We wspólnocie najbardziej zmniejszyły się zbiory pomidorów przemysłowych oraz brzoskwiń i nektaryn. Zmalała też produkcja jabłek i gruszek. Większe w sezonie 2016/2017 były natomiast zbiory owoców cytrusowych – oceniają eksperci z Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i  Gospodarki Żywnościowej – PIB w grudniowej analizie rynku owoców i warzyw.

     Wzrost zbiorów spowodował zwiększenie łącznej produkcji przetworów owocowych i warzywnych z 2,32 mln ton w sezonie 2015/2016 do 2,40 ml ton  w sezonie 2016/2017. Najbardziej zwiększyła się produkcja mrożonek, dominujących w produkcji przetworów  w Polsce. Nie zmieni się jedynie produkcja soków zagęszczonych, produkowanych  z owoców kolorowych, a mniejsza może być produkcja soku jabłkowego wytwarzanego z surowca krajowego, natomiast obniżył się import koncentratu mieszanego z sokiem wytwarzanym z jabłek polskich.

     Łączna produkcja soków pitnych, nektarów oraz napojów owocowych i owocowo-warzywnych zwiększyła się z 1,75 do rekordowego poziomu1,83 mln ton. Decydujący będzie wzrost produkcji soków tłoczonych bezpośrednio z owoców i warzyw – głównie soku jabłkowego.

     W sezonie 2016/2017 wyniki finansowe przedsiębiorstw przemysłu owocowo-warzywnego nie powinny być gorsze niż w sezonie poprzednim.

3

     Należy zauważyć, że warzywa importowane tej zimy były wyjątkowo drogie, w niektórych sklepach ich po prostu brakuje. Wszystko przez nie sprzyjającą pogodę, która doprowadziła do znacznego spadku zbiorów na południu Europy. Warzywa takie jak szpinak, brokuły, cukinia, papryka czy sałata w okresie zimowym są importowane do naszego kraju z południa Europy, głównie z Hiszpanii, Grecji i Włoch. Zazwyczaj, kiedy zima w tych krajach ma łagodny  lub umiarkowany przebieg, te państwa są w stanie zaspokoić popyt na warzywa resztę Europy. W  tym roku jest jednak inaczej . W Hiszpanii największy wpływ na produkcję warzyw miały ulewne deszcze. We Włoszech w niektórych regionach kraju, przede wszystkim w centrum i na południu kraju, uprawy zostały zniszczone nawet w 70%. Oba kraje zdecydowały się na radykalne ograniczenie eksportu warzyw i owoców, aby zaspokoić krajowy rynek. To odbiło się na cenach w całej Europie, także w Polsce.

     W bieżącym sezonie nieznacznie zmniejszy się import owoców południowych, stanowiących ponad 90% łącznego wolumenu przywozu świeżych owoców , pozostanie na poziomie 1,35 mln ton. Zwiększył się import owoców cytrusowych, a spadł (z powodu wysokich cen importowych) przywóz brzoskwiń, nektaryn oraz owoców kiwi. Nie zmienił się znacząco import bananów. Import owoców strefy umiarkowanej (głównie jabłek gruszek, truskawek, śliwek)wyniósł podobnie jak w sezonie poprzednim.

     W sezonie 2016/2017 podstawowym rynkiem zbytu owoców, warzyw i ich przetworów pozostaną kraje UE. W sezonie poprzednim udział krajów UE  w polskim eksporcie tych produktów wyniósł 79%, wobec 76% w sezonie 2014/2015. Udział krajów WNP, z powodu rosyjskiego embarga i relatywnie niskich cen w eksporcie do Białorusi wyniósł 113%, wobec 16,5% w sezonie 2014/2015 i 30% w sezonie 2013/2014. Udział pozostałych krajów pozostał na poziomie ok.8%.

     Wzrasta eksport świeżych przetworzonych płodów ogrodniczych. Wolumen eksportu świeżych owoców i warzyw, w sezonie 2016/2017 wynieść może  1,75 mln ton, wobec 1,67 mln ton w sezonie poprzednim. Zwiększyła się zagraniczna sprzedaż niemal wszystkich gatunków warzyw (w tym najbardziej kapusty, marchwi i buraków). A spośród owoców: śliwek malin i czereśni. Eksport jabłek utrzymać się może na poziomie ok. 1mln ton. Wielkość eksportu jabłek zależna jest od skali sprzedaży do Białorusi, która po wprowadzeniu przez Rosję embarga na przewóz owoców i warzyw świeżych, mrożonych i suszonych, została czołowym odbiorcą z Polski nie tylko owoców, ale wielu innych produktów ogrodniczych. Istotny wzrost eksportu jabłek na inne rynki zbytu, w tym głównie do Chin, Indii, Wietnamu czy do krajów Afryki Płn. i Bliskiego Wschodu nie nastąpi w krótkiej perspektywie czasowej. Łączny eksport przetworów owocowych i warzywnych szacuje się na poziomie 1,67 mln ton, wobec 1,60 mln ton w sezonie poprzednim. Zwiększy się zagraniczna sprzedaż niemal wszystkich przetworów, a największy będzie wzrost eksportu mrożonych owoców, warzyw  oraz soków pitnych (sprzedawanych w opakowaniach masowych).

2

     Spadają ceny eksportowe  większości owoców warzyw i ich przetworów. Najbardziej, w relacji bardzo wysokich w sezonie 2015/2016, spadają ceny przetworów malin. Obniżają się również ceny niemal wszystkich gatunków warzyw i ich przetworów, przetworów z wiśni i agrestu (głównie mrożonek) oraz z  aronii (sok zagęszczony). Niższe będą ceny jabłek oraz zagęszczonego i pitnego soku jabłkowego. Na niskim poziomie z trzech poprzednich sezonów pozostaną ceny przetworów produkowanych z czarnej porzeczki. Wzrosną jedynie ceny eksportowe przetworów z czerwonej porzeczki, mrożonych kalafiorów, brokuł i mrożonych warzyw strączkowych, a także keczupu i soków pomidorowych. Spadek cen większości produktów ogrodnictwa i ich przetworów spowoduje zmniejszenie łącznych wpływów z eksportu tej grupy towarów z 2,51 do 2,41 mld euro, a łącznie z pieczarkami ich przetworami 2,95 do 2,86 mld euro. Będzie to stanowiło 11,5% wartości eksportu produktów sektora rolno-spożywczego, wobec 12,3%  w sezonie 2015/2016.

     Pogorszyła się opłacalność produkcji ogrodniczej. Ceny skupu niemal wszystkich owoców i warzyw były w 2016 roku były niższe niż w roku poprzednim. Wzrosły jedynie ceny truskawek, porzeczek kolorowych, a także kalafiorów i brokuł.  W sezonie2016/2017 ceny skupu zarówno jabłek deserowych, jak i kierowanych do przetwórstwa mogą być o 20% niższe niż w sezonie poprzednim. Opłacalność produkcji niemal wszystkich owoców i warzyw (poza porzeczkami czerwonymi i truskawkami) znacząco się pogorszyła. W 2016 roku nieopłacalna była produkcja wiśni (trzeci rok z rzędu), porzeczek czarnych (czwarty rok z rzędu), aronii a także warzyw kapustnych i cebuli. W sezonie 2016/2017 nieopłacalna może być produkcja jabłek.

     Przeciętne ceny detaliczne owoców, warzyw i ich przetworów będą niższe niż w sezonie 2015/2016. Spośród produktów strefy umiarkowanej, najbardziej spadną ceny jabłek, kapusty i cebuli. Niższe mogą być ceny innych stref klimatycznych – głównie owoców cytrusowych. W wyniku spadku cen wzrośnie konsumpcja większości produktów ogrodniczych – przede wszystkim jabłek i warzyw.

 

Dr inż. Tadeusz Plichta

Źródło; IERiGŻ-PIB

Print Friendly, PDF & Email

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

4 × one =